Yurttaş Kane
Çeviri: Nijat Özön
Editörün Yorumu
Yaklaşık on yıl önce ilk kez okuduğumda sinemasal ayrıntılarının içinde boğulduğum ama hayran kaldığım müthiş bir senaryo. Daha sonra okuduğum nerdeyse bütün senaryoların Yurttaş Kane'in yanında çok sönük kaldığını söyleyebilirim. Film, 1941 yılında Akademi Ödüllerini sadece 'en iyi özgün senaryo' dalında almış. Orson Welles'in bu senaryoyu Herman J. Mankiewicz ile yazdığını da hatırda tutmak gerek.
Alıntı
XANADU ŞATOSU. DIŞ. GECE.
Filim adının zincirlemeyle silinmesinden sonra omuz çekiminde demir parmaklıklı kocaman bir kapı görünür. Kapının üzerinde 'Girmek yasaktır' yazılı bir levha vardır. Vakit gecedir. Alıcı, dikey çevrinmeyle önde gördüğümüz parmaklıklar boyunca ilerler. Parmaklıkların ötesinde sis ve loşlukla karışmış ancak belli belirsiz esrarengiz biçimler seçilmektedir.
Sonra, karanlık bir göğün önünde, acayip, hemen hemen gerçek dışı bir şatonun silueti belirir. Alıcı bir an durur: Şatonun görünüşü Jeronimus Bosch'un bir tablosunu andırır. Müzik.Yurttaş Kane Hakkında
Sinemacılıkta hiçbir deneyimi olmayan yirmi beş yaşında bir genç 1940'ta ilk filmini çevirdi. Gencin adı Orson Walles, filmin adı 'Yurttaş Kane'di. Sinema tarihinde örneğine rastlanmayan bir olay olarak, bu gencecik yönetmenin ilk denemesi, sinema anlatımında bir çığır açtı, bir devrim yarattı, kendinden sonraki çalışmaları büyük ölçüde etkiledi. 'Yurttaş Kane' o günden bu yana gerçekleştirilen 'bütün zamanların en iyi filmleri'yle ilgili uluslararası soruşturmalarda ya en başta ya da en başlarda yer almaktadır. Film ABD'nin basın imparatoru W.R. Hearst'ın yaşamına dayandığı için Hearst tarafından yasaklanmak istenmiş, ama eleştirmenlerce bir başyapıt olarak nitelendirilmiştir. Amerikan eleştirmeni Pauline Kael, 1974'te film üzerine yayımladığı bir kitabına şöyle başlıyordu: ' 'Yurttaş Kane' bugün bile gösterime ilk çıktığı zamanki tazeliğini koruyan belki de tek Amerikan sesli filmidir. Hatta eskisinden de taze olduğu söylenebilir.' Fransız yönetmen ve eleştirmeni François Truffaut'nun şu sözleriyse, kendi de aralarında olmak üzere, filmin etkisini gösterir: 'Belki de bu mesleğe en geniş yönetmen topluluğunun adım atmasını başlatan film budur.'
'Yurttaş Kane' çevrilişinden günümüze dek bir sinema klasiği olarak gittikçe artan bir önem taşıyor. Film ve senaryosu, birçok sinema okulunda örnek olarak incelenmekte, çözümlenmektedir.
Yurttaş Kane Hakkında Diğer Bilgiler
Kitabın sonunda sinemacılık terimlerinin olduğu bir sözlük ve filmden fotoğraflar yer alıyor.
İçeriği en son düzenleyen editör: A. G.
Henüz yorum yazılmamış.
Yorum eklemek için
kayıt olunuz.
