Mustafa Kemal Atatürk

Özgeçmişi

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı, I. Dünya Savaşı sonrası Anadolu'da başlayan ulusal bağımsızlık mücadelesi olan Kurtuluş Savaşı'nın askeri ve siyasi önderi Mustafa Kemal Atatürk, Ali Rıza Efendi ile Zübeyde Hanım'ın altı çocuğundan biriydi. Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde öğrenime başladı, daha sonra Şemsi Efendi Mektebi'ne geçti. 1888 yılında babasını kaybetti. Bir süre Rapla Çiftliği'nde Hüseyin dayısının yanında kaldıktan sonra Selânik'e dönüp okulunu bitirdi. 1893 yılında Selânik Askerî Rüştiyesi'ne girdi. Bu okulda Matematik Öğretmeni ona 'Kemal' adını verdi. Daha sonra Manastır Askerî İdadisi'ne kaydoldu. 1899'da İstanbul'da Harp Okulu'na girerek 1902'de Mülâzim (Teğmen) rütbesiyle mezun oldu. Harp Akademisi'ne devam etti ve 1905'te Kurmay Yüzbaşı rütbesini aldı. 1908 yılında İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye oldu. 22 Haziran'da da Rumeli Doğu Bölgesi Demiryolları Müfettişliğine atandı. Görevle Trablusgarp'a gitti. 13 Nisan 1909'da Meşrutiyete karşı başlayan 31 Mart Hadisesi'ni bastırmak üzere yola çıkan Hareket Ordusu'nda Kurmay Başkanı oldu. 1911 Trablusgarp Savaşı'nda Bingazi'ye geldi. Balkan Savaşı'nın çıkmasıyla da İstanbul'a hareket etti. 1914 yılında I. Dünya Savaşı başlamıştı. Mustafa Kemal de çeşitli yerlerde görev aldı. Çanakkale Savaşı'nda 3. Kolordu Komutanı Mehmet Esat Paşa'nın emrinde savaşarak, Anzac birliklerini Conkbayırı'nda durdurdu. Ardından Anafartalar Zaferi geldi. Takip eden diğer başarılarıyla kamuoyu tarafından tanındı. 1916'da Paşa unvanını aldı. 1917'de Yıldırım Orduları Grubu emrindeki 7. Ordu Komutanlığına atandı. Daha sonra görevinden alınarak İstanbul'a çağrıldı. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasının ardından Anadolu'da direniş hareketleri başladı. 1919 yılında Samsun'a geldi. Rauf Bey, Kâzım Karabekir Paşa, Refet Bey ve Ali Fuat Paşa ile birlikte Amasya'da bir genelge yayımladı. Erzurum ve Sivas Kongreleri yapıldı. Osmanlı Ordusundan istifa etti. 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Düzenli ordu oluşturuldu. Mustafa Kemal'e Başkumandan unvanı verildi. Sakarya ve Dumlupınar Meydan Muharebelerinde Yunan Ordusuna karşı üstünlük elde edildi. İzmir, düşmandan temizlendi. 24 Temmuz 1923 yılında Lozan Antlaşması imzalandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, oybirliğiyle Cumhuriyet'i ilan ederek Mustafa Kemal Paşa'yı Cumhurbaşkanı seçti. Mustafa Kemal'e Soyadı Kanunu ile birlikte TBMM tarafından çıkarılan yasa ile 'Türklerin Atası' anlamına gelen Atatürk ismi verildi. Çeşitli inkılaplar gerçekleştirdi: Saltanatın kaldırılmasından, Şapka Kanununa; Soyadı Kanunundan, eğitim ve kültür alanındaki düzenlemelere kadar. Atatürk, yaşamının son senelerinde siroz hastalığı ile mücadele etti. Naaşı Anıtkabir'dedir.

Nutuk

- Tâbiye Meselesinin Halli ve Emirlerin Sureti Tahririne Dair Nesayih
- Takımın Muharebe Talimi (Almanca'dan çeviri)
- Cumalı Ordugâhı - Süvari: Bölük, Alay, Liva Talim ve Manevraları
- Tâbiye ve Tatbikat Seyahati
- Bölüğün Muharebe Talimi (Almanca'dan çeviri)
- Zabit ve Kumandan ile Hasbihal
- Nutuk
- Vatandaş İçin Medeni Bilgiler (Manevi kızı Afet İnan adıyla yayımlandı)
- Geometri (isimsiz yayımlandı)