Sâdık Hidâyet

Özgeçmişi

Modern İran Edebiyatı'nın önde gelen düzyazı ve kısa hikâye yazarlarından biri olan Sâdık Hidâyet, ortaöğrenimini Tahran'da tamamladıktan sonra mühendislik okumak için Belçika'ya gitti. Ancak edebiyata ilgi duyduğundan öğrenimini yarıda bırakarak Paris'e geçti. Orada Fransız dili ve edebiyatını yakından inceleme fırsatı bulan Hidâyet, ilk öykülerini Paris'te yazdı. Dört yıl sonra Tahran'a döndü. 1936'da Hindistan'a giderek Sâsânî Pehlevîsi ve Sanskritçe öğrendi. Budizmi inceledi ve Buda'nın bazı yazılarını Farsçaya çevirdi. İran'a döndükten sonra bir süre devlet memurluğu ve tercümanlık yaptıysa da bu görevlerinde uzun süre çalışamadı. 1950'de tekrar Paris'e giden ve zaman zaman bunalımlar geçiren Hidâyet, 9 Nisan 1951 günü, yine böyle bir bunalım sonrası, havagazıyla intihar etti. Sâdık Hidâyet, Seyyid Muhammed Ali Cemalzâde'den sonra, Bozorg Alevî ve Sâdık-ı Çûbek ile birlikte İran edebiyatında modern öykücülüğün kurucularındandır.

Hidayetnâme

Üç Damla Kan

Öykü: Zinde be-gûr (1930; Diri Gömülen, Çev. Mehmet Kanar, YKY, 1995), Se katre hûn (1932; Üç Damla Kan, Çev. M.K., YKY, 1999), Sâyerûşen (1933; Alacakaranlık, Çev. M.K., YKY, 2001), Seg-i vilgerd (1942; Aylak Köpek, Çev. M.K., YKY, 2000). Roman: Sâye-i Moğul (1931; Moğol Gölgesi), Aleviye Hânum (1933; Aleviye Hanım), Bûf-i kûr (1937; Kör Baykuş, Çev. Behçet Necatigil, Varlık Yayınları, 1977; YKY, 2001), Haci Aga (1945; Hacı Aga, Çev. M.K., YKY, 1998). Oyun: Pervîn Duhter-i Sâsân (1930; Sâsân Kızı Pervin), Mâzyâr (1933). İnceleme-Araştırma: Fevâyid-i giyâhhâri (1927; Vejetaryenliğin Yararları, Çev. M.K., YKY, 1997), İsfehân nısf-i cihân (1931; Isfahan: Yarım Cihan), Terânehâ-yi Hayyâm (1934; Hayyam'ın Terâneleri, Çev. M.K., YKY, 1999), Folklor yâ ferheng-i tûde (Folklor ya da Halk Kültürü)